www.leukemia.prv.pl
0609 022 286
jjanos@poczta.onet.pl

Witamy w dziale artykuły. 
Zamieszczamy tutaj publikacje na tematy hematologiczne i onkologiczne

Jeśli jesteś lekarzem lub masz na ten temat coś do powiedzenia a może dysponujesz innymi informacjami, 
kontaktami skomentuj poniżej.




Poniższy artykuł zawiera nowe wiadomości na temat komórek macierzystych 
i komórek szpiku

2002-05-30

Poznano sposób na regenerację komórek macierzystych szpiku



Warszawa (PAP) - Naukowcy nauczyli się pobudzać komórki macierzyste szpiku do odnawiania się - donosi najnowszy numer "Cell". 

Komórki macierzyste są multipotencjalne, co oznacza, że potrafią się one przekształcić we wszystkie typy dojrzałych komórek organizmu. 

Od wielu lat trwają badania nad możliwością wykorzystania komórek macierzystych do regeneracji tkanek zniszczonych w wyniku różnych chorób, np. chorób degeneracyjnych mózgu czy cukrzycy. Najwięcej nadziei dają komórki macierzyste izolowane z embrionów ludzkich, jednak ich zastosowanie budzi wątpliwości natury etycznej, gdyż embriony są najczęściej pozyskiwane z usuniętych ciąż. 

Alternatywnym źródłem komórek macierzystych jest szpik kostny. Czerwony szpik kostny znajdujący się w kościach jest narządem krwiotwórczym, gdzie produkowane są komórki macierzyste, m.in. krwi i układu odpornościowego. 

Wykorzystanie szpiku kostnego do pozyskiwania komórek macierzystych jest jednak trudne i mało efektywne. Ilość komórek macierzystych jest relatywnie niewielka, a ponadto nie bardzo wiadomo, jak "zmusić" komórki do wytworzenia określonych typów tkanek. 

Grupa naukowców w Cornell University pod kierunkiem dra Shahina Rafii zidentyfikowała mechanizm pozwalający na pobudzenie komórek macierzystych szpiku do dzielenia się i odnawiania. 

Okazało się, że pod wpływem fizjologicznego stresu, którym może być np. chemioterapia, w komórkach szpiku uaktywnia się enzym o nazwie metaloproteinaza 9, w skrócie MMP-9. 

Myszy pozbawione tego enzymu nie są zdolne do regeneracji szpiku po poddaniu ich działaniu chemioterapii. Oznacza to, że szpik zniszczony pod wpływem związków chemicznych, nie jest w stanie się odnowić. Ponad 70 proc. myszy pozbawionych genu kodującego białko MMP-9 ginie w wyniku poważnego uszkodzenia szpiku kostnego przez chemioterapię. 

Wydaje się zatem, że białko MMP-9 jest niezbędne dla regeneracji komórek macierzystych szpiku kostnego. 

Co więcej, podwyższenie aktywności enzymu MMP-9 powoduje zwiększenie ruchliwości komórek macierzystych, co pozwala na ich przedostanie się do krwi, skąd mogą być dużo wydajniej izolowane. 

Naukowcy są przekonani, że wykorzystanie enzymów takich jak MMP-9 pozwoli na opracowanie metod namnażania komórek macierzystych i ich wydajnego izolowania od dorosłych ludzi. Dzięki temu komórki macierzyste będą mogły być wykorzystane do regeneracji zniszczonych tkanek. 

"Zbliżamy się do dnia, kiedy własne komórki macierzyste pacjenta będzie można sprowokować do dzielenie się i wytworzenia określonych tkanek, które następnie będą mogły być przeszczepione temu pacjentowi i zastąpią jego chore lub zniszczone tkanki" - twierdzi dr Rafii. Przeszczepy z komórek macierzystych uratują życia wszystkim tym, którzy teraz z powodu braku dawcy lub odrzucenia przeszczepu umierają.


2002-06-03

Dłuższe życie komórek szpiku kostnego



Warszawa (PAP) - Naukowcy zdołali wyhodować w laboratorium komórki szpiku kostnego, z których mogą powstać wszystkie potrzebne składniki kości - donosi najnowszy numer "Nature Biotechnology". 

http://www.zdrowie.med.pl/nowosc.phtml



Szpik kostny jest tkanką łączną występującą we wnętrzu kości. Żółty szpik kostny to głównie tkanka tłuszczowa, natomiast czerwony szpik kostny zawiera komórki macierzyste, m.in. komórki krwiotwórcze. 

Komórki szpiku kostnego potrafią przekształcić się we wszystkie składniki kości, czyli tkankę kostną, kolagen oraz tkankę tłuszczową. 

Komórki szpiku kostnego bardzo ciężko hoduje się in vitro. Rosnąc w probówkach, bardzo szybko się starzeją oraz tracą swoje zdolności przekształcenia się w różne składniki kości. 

Grupa naukowców z Uniwersytetu Stanu Michigan pod kierunkiem Cun- Yu Wang oraz duńskich naukowców z Uniwersytetu w Odense pod kierunkiem Moustaphy Kassem opracowała metodę hodowania komórek szpiku kostnego w laboratorium. 

Naukowcy dodali do genomu komórek szpiku kostnego gen kodujący ludzki enzym o nazwie odwrotna transkryptaza telomerazy, czyli hTERT. Enzym ten powoduje odbudowywanie się krótkich zakończeń chromosomów zwanych telomerami, dzięki czemu komórka wolniej się starzeje i może się więcej razy dzielić. 

Amerykańskim naukowcom udało się wydłużyć okres dzielenia się komórek szpiku do 80 podziałów, natomiast duńskim naukowcom dużo dłużej, bo aż do 260 podziałów. 

Niezależnie od liczby podziałów, komórki szpiku zachowały zdolności wytwarzania składników kości, czyli tkanki kostnej, kolagenu i kostnej tkanki tłuszczowej. Wydaje się zatem, że komórki takie będzie można wykorzystywać do regeneracji kości. Można je będzie stosować do przeszczepów autologicznych, kiedy to dawca i biorca komórek jest tą samą osobą, dzięki czemu nie będzie ryzyka odrzucenia przeszczepu.


2003-06-09

Nowa klasa komórek macierzystych krwi



Warszawa (PAP) - Naukowcy odkryli zupełnie nową klasę komórek macierzystych krwi, które mogą zastąpić przeszczep szpiku kostnego - donosi najnowszy numer "Nature Medicine". 

Komórki macierzyste krwi, tzw. komórki hematopoetyczne, mają niezwykłą zdolność przekształcania się w dowolną komórkę krwi, czyli w białą bądź czerwoną krwinkę lub płytkę krwi. Z tych komórek powstają podstawowe komórki układu krwionośnego jak i układu odpornościowego. 

Miejscem powstawania komórek macierzystych krwi jest czerwony szpik kostny, który znajduje się w nasadach kości długich, w kręgach i kościach płaskim. W jego skład wchodzą naczynia krwionośne oraz komórki macierzyste zrębu wraz z komórkami krwiotwórczymi, z których powstają czerwone i białe krwinki. 

W trakcie terapii chorób nowotworowych, podczas radio- bądź chemioterapii, szpik kostny ulega zniszczeniu. Powoduje to poważne upośledzenie układu krwiotwórczego i odpornościowego. 

Po wyniszczającym leczeniu można próbować przeszczepić chorym szpik kostny, jednak dobranie odpowiedniego dawcy jest czasem niemożliwe. Wtedy na ratunek przychodzą komórki macierzyste krwi, z których powstać mogą białe i czerwone krwinki. 

Grupa naukowców z Uniwersytetu w Toronto pod kierunkiem Johna Edgara Dicka odkryła nową klasę komórek macierzystych krwi. 

Badacze wszczepili komórki pobrane ze szpiku kostnego człowieka bezpośrednio do szpiku myszy, a nie jak dotychczas czyniono ? do krwiobiegu. Dzięki tej metodzie udało się zidnetyfikować nową klasę komórek hematopoetycznych, zdolnych do wytworzenia różnych komórek krwi i komórek odpornościowych.